Haber Detayı
11 Temmuz 2020 - Cumartesi 20:45 Bu haber 2341 kez okundu
 
Şükürler Olsun…
Tüm Dünyanın gündeminde en çok merak edilen konu başlıkları arasında Ayasofya’nın yeniden ibadete açılma kararı yer alıyordu. Hem Türkiye hem dünya basınına yansıyan olayda Tarihi yapının müze faaliyetinden yeniden camiye çevrilmesi davasının sonucunda Danıştay kararı verdi. Tarihi yarımadada Fatih ilçesine bağlı Sultanahmet meydanında bulunan Ayasofya’nın tarihi, önemi, ne zaman yapıldığına dair araştırmalar hız kazandı. Peki Ayasofya’nın tarihi önemi nedir, ne zaman ve kim tarafından yapıldı?
GÜNDEM Haberi
Şükürler Olsun…

Şükürler Olsun…

Tüm Dünyanın gündeminde en çok merak edilen konu başlıkları arasında Ayasofya’nın yeniden ibadete açılma kararı yer alıyordu. Hem Türkiye hem dünya basınına yansıyan olayda Tarihi yapının müze faaliyetinden yeniden camiye çevrilmesi davasının sonucunda Danıştay kararı verdi. Tarihi yarımadada Fatih ilçesine bağlı Sultanahmet meydanında bulunan Ayasofya’nın tarihi, önemi, ne zaman yapıldığına dair araştırmalar hız kazandı. Peki Ayasofya’nın tarihi önemi nedir, ne zaman ve kim tarafından yapıldı?

Ayasofya İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Sultan Ahmet semtindedir. Ayasofya Doğu Roma İmparatorluğu'nun İstanbul'da yapmış olduğu en büyük kilise olup aynı yerde üç kez inşa edilmiştir. İlk yapıldığında Megale Ekklesia (Büyük Kilise) olarak adlandırılmış, 5'inci yüzyıldan İstanbul'un fethine kadar Hagia Sophia (Kutsal Bilgelik) olarak isimlendirilmiştir. İmparator Konstantios tarafından 360 415 yılında yılında yaptırılan Megale Ekklesia ve İmparator II. Theodosis'in yeniden inşa ettirdiği kilise halk ayaklanmalarında yıkılmıştır. Günümüz Ayasofya'sı, İmparator Justinianos tarafından dönemin iki önemli mimarı Tralles'li (Aydın) Anthemios ve Miletos'lu (Balat) İsidoros'a yaptırılmışdı.

 

16'ncı ve 17'nci yüzyıllarda, Ayasofya'nın içine mihraplar, minber, müezzin mahfilleri, vaaz kürsüsü ve maksureler eklenmiştir. Yapının dışına farklı dönemlerde yaptırılan minareler, medrese, sıbyan mektebi, muvakkithane, şadırvan, sebiller, güneş saatleri, mütevelli heyeti odası ile Ayasofya, Osmanlı Dönemi'nde kompleks bir yapıya dönüştürülmüştür.

AYASOFYA NASIL CAMİ OLDU?

916 yıl kilise olarak ibadete açık olan yapı, Fatih Sultan Mehmed'in 1453'te İstanbul'u fethetmesiyle camiye çevrilmiştir. 29 Mayıs 1453'te, Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u aldığında, Ayasofya yaralı Bizans askerlerinin, kadın ve çocukların sığınma yeriydi. İstanbul'un Osmanlı Devleti'nin eline geçmesinden sonraki birkaç gün boyunca Ortodoks Kilisesi mensupları Ayasofya'da ibadete devam etti. 1 Haziran 1453'te İstanbul'daki ilk Cuma namazını burada kılan Fatih Sultan Mehmet, Ayasofya'nın Osmanlı yönetimi altında cami olarak hizmet vereceğini duyurdu. Mihrap ve minber yapıldı, çan ve Haç kaldırıldı. Mozaiklerin üstü kapatıldı. 1481'de ilk minaresi inşa edildi. Fatih Sultan Mehmet'ten sonra tahta geçen Sultan İkinci Bayezid zamanında bir minare daha dikildi. 1509'daki büyük İstanbul depreminde ilk yapılan minare yıkıldı, yerine tuğladan bir minare yapıldı

Diğer iki minare de Sultan İkinci Selim zamanında, Mimar Sinan tarafından yenileme çalışmaları sırasında inşa edildi. Bu sebeple Ayasofya'nın farklı zamanlarda yapılan 4 minaresi birbirinden farklı. İkinci Selim'in türbesi Ayasofya içindeki ilk padişah türbesi oldu. Ayasofya'da, içinde padişahların, eşlerinin ve şehzadelerin de yer aldığı 43 farklı türbe bulunuyor. Bunların arasında Sultan Üçüncü Murat, Sultan Üçüncü Mehmet, Safiye Sultan ve Nurbanu Sultan da var.

Sultan Ahmet 1616'da Sultan Ahmet Cami'ni inşa ettirene kadar Osmanlı Devleti'nin en büyük ve en önemli camisiydi. 1739'da camiye medrese, kütüphane ve aşevi de eklendi. 1847-1849 arasında yenilenme çalışmaları sırasında kapalı kalan Ayasofya, cami olarak son kez 1849'da açıldı.

 

AYASOFYA NE ZAMAN MÜZE OLDU?

1923'te cumhuriyetin ilanından sonra cami olarak kullanılmaya devam etse de, Ayasofya 1931'de kapatıldı. Ayasofya, Mustafa Kemal Atatürk'ün emri ve Bakanlar Kurulu kararı ile 1935 yılında müzeye dönüştürülmüştür. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün verdiği izin sonrası başlayan çalışmalar 15 yıl sürdü ve 1947'de tamamlandı.1996'da Dünya Anıtları İzleme listesine alınan Ayasofya'nın kubbesi ve minareleri, Dünya Anıtları Fonu'nun da desteğiyle 1997-2002 arasında restore edildi. Müze aynı zamanda UNESO Dünya Mirası listesinde.

Kaynak: Editör: Özkan ERVÜZ
Etiketler: Şükürler, Olsun…,
Yorumlar
Haber Yazılımı
esigc.org üyesidir